Zarar Hesaplama nedir?
Sezon sonu stoğu eritmek için 500 TL'ye aldığınız ürünü 400 TL'ye satıyorsunuz. Birim başına 100 TL, 25 adette 2.500 TL zarar bu. Peki zarar yüzde kaç, ve paranızı geri almak için fiyatı yüzde kaç artırmanız gerekirdi? İki sorunun cevabı aynı değildir.
Alış ve satış fiyatını ve adedi girin; toplam zararı, maliyete oranını ve başa baş fiyatını görün. Araç satış maliyetin üstündeyse otomatik olarak kâr olarak gösterir.
Zarar oranı maliyete göre hesaplanır
Araç iki oranı da gösterir: maliyet üzerinden zarar ve satış fiyatı üzerinden zarar. İkincisi her zaman daha büyüktür çünkü satış fiyatı maliyetten küçüktür. Başlıktaki ve tablodaki oran aynı yuvarlamayla gösterilir: 480 TL maliyet, 399 TL satışta ikisi de %16,88 çıkar.
Örnek 1: 1.000 TL maliyet, 850 TL satış
Birim zarar 150 TL, maliyet üzerinden zarar oranı %15, satış fiyatı üzerinden %17,65. Başa baş için en az 1.000 TL'ye satmanız gerekir.
Örnek 2: 25 adet, 500 TL maliyet, 400 TL satış
Toplam maliyet 12.500 TL, toplam satış 10.000 TL, toplam zarar 2.500 TL. Maliyet üzerinden %20, satış üzerinden %25 zarar. Başa baş satış fiyatı 500 TL.
Zararı kapatmak için ne kadar zam gerekir?
Fiyatı düşürmek kolay, geri çıkarmak zordur. Zarar oranı büyüdükçe gereken artış çok daha hızlı büyür: %50 zarar eden bir ürünün fiyatı iki katına çıkmalıdır.
| Satış fiyatı | Zarar oranı | Başa baş için gereken artış |
|---|---|---|
| 900 TL | %10 | %11,11 |
| 850 TL | %15 | %17,65 |
| 700 TL | %30 | %42,86 |
| 500 TL | %50 | %100 |
Zarar analizinde sık yapılan hatalar
- Zarar oranının iki farklı tabanını karıştırmak. Maliyete göre %20, satış fiyatına göre %25 çıkar; rapor yazarken hangisini kullandığınızı belirtin.
- Yalnızca birim zararı görmek. Adetle çarpıldığında toplam zarar büyür.
- Zararın içine kargo, komisyon ve iade maliyetlerini katmamak. Gerçek zarar çoğu zaman görünenden büyüktür.
- Stok eritmenin nakit akışına etkisini ihmal etmek. Zararına satış, bazen elde tutma maliyetinden ucuz olabilir; bu bir tercih meselesidir.
Sık sorulan sorular
Zararına satış yasal mı?
Perakende satışlarda tüketicinin korunması ve haksız rekabet kuralları çerçevesinde belirli koşullarda sınırlamalar olabilir. Ticaret danışmanınıza veya Ticaret Bakanlığı duyurularına bakın.
Zarar vergi matrahından düşer mi?
Ticari zararlar belirli koşullarda sonraki yıllara devredilebilir. Koşullar için mali müşavirinize danışın.
Zarar oranı ile zam oranı neden aynı değil?
Zarar oranı maliyete, gereken zam oranı ise düşük satış fiyatına göre hesaplanır. %15 zarar için gerekli artış %17,65'tir.
Başa baş fiyatı nedir?
Satışın maliyeti tam karşıladığı, ne kâr ne zarar oluştuğu fiyattır. Bu araç yalnızca alış maliyetini dikkate alır.
Resmî kaynaklar
Güncel oran ve düzenlemeler için ilgili kurumun duyurularına bakın:
Sonuçlar bilgilendirme amaçlıdır; ticari ve mali kararlar için uzman görüşü alın.