Kâr Marjı Hesaplama nedir?
800 TL'ye aldığınız ürünü 1.000 TL'ye sattınız. Kâr 200 TL, bunu herkes görür. Ama “yüzde kaç kâr ettim” sorusunun iki cevabı var: maliyetinize göre %25, satış fiyatınıza göre %20. Tedarikçiyle, ortağınızla ya da muhasebecinizle konuşurken hangisini kastettiğinizi bilmek gerekir.
Alış (maliyet) fiyatını, satış fiyatını ve adedi girin; toplam kârı, maliyet üzerinden kâr oranını (markup), satış üzerinden marjı ve başa baş fiyatını görün.
Üç ölçü, tek tablo
Kâr oranı maliyeti, marj satışı payda alır. Marj hiçbir zaman %100'e ulaşamaz; kâr oranı ise %100'ü aşabilir.
Örnek 1: 800 TL alış, 1.000 TL satış
Kâr 200 TL. Maliyet üzerinden oran %25, satış üzerinden marj %20. Başa baş fiyatı 800 TL'dir.
Örnek 2: 40 adet, birim maliyet 62,50 TL, satış 85 TL
Toplam maliyet 2.500 TL, toplam satış 3.400 TL, kâr 900 TL. Maliyet üzerinden oran %36, satış üzerinden marj %26,47. Birim kâr 22,50 TL'dir; adet çoğaldıkça tutar büyür ama oranlar değişmez.
Kâr oranı ile marj nasıl ayrışır?
Kâr oranı büyüdükçe marj ile arasındaki fark açılır: %100 kâr oranı, %50 marj demektir.
| Satış fiyatı | Kâr | Kâr oranı | Marj |
|---|---|---|---|
| 110 TL | 10 TL | %10 | %9,09 |
| 120 TL | 20 TL | %20 | %16,67 |
| 150 TL | 50 TL | %50 | %33,33 |
| 200 TL | 100 TL | %100 | %50 |
Marjdan markup'a, markup'tan marja
Raporlarda marj, tedarikçi tekliflerinde markup görürseniz bu iki formül yüzdeleri birbirine çevirir. %20 marj, maliyet üzerinden %25 kâr oranına eşittir (0,20 ÷ 0,80); %50 markup ise %33,33 marja karşılık gelir.
Kâr hesaplarken sık yapılan hatalar
- Aynı yüzdeyi iki farklı anlamda kullanmak. Bir raporda marj, bir tabloda kâr oranı yazıyorsa karşılaştırmayın.
- Maliyet ve satışı farklı KDV durumunda girmek. İkisi de KDV hariç ya da ikisi de KDV dahil olmalı.
- Yalnızca alış fiyatını maliyet saymak. Nakliye, depolama ve komisyon da maliyettir.
- Brüt kârı net kâr sanmak. Burada hesaplanan satış ile ürün maliyeti arasındaki farktır; kira, personel ve vergi bunun dışında kalır.
- İade ve fireyi unutmak. Satılan her ürün ödeme almamış olabilir.
Sık sorulan sorular
Kâr yüzdesi nasıl bulunur?
Kâr tutarını maliyete bölüp 100 ile çarpın. 200 TL kâr ve 800 TL maliyet için %25 çıkar.
Marj ile kâr oranı neden farklı?
Biri maliyeti, diğeri satış fiyatını payda alır; marj her zaman kâr oranından küçüktür.
Net kâr için ne eklemeliyim?
Brüt kârdan kira, personel, komisyon, vergi ve genel giderleri düşmeniz gerekir. Araç bu giderleri bilmez, yalnızca alış ve satış arasındaki farkı hesaplar.
Hedef kâr için satış fiyatını nasıl bulurum?
Hedef markup ise maliyeti (1 + oran) ile çarpın; hedef marj ise maliyeti (1 − oran) değerine bölün. Satış Fiyatı Hesaplama sayfası bunu KDV ile birlikte yapar.
Satış fiyatı maliyetin altına düşerse ne olur?
Araç sonucu zarar olarak gösterir ve negatif oran verir. Ayrıntılı zarar analizi için Zarar Hesaplama sayfasına bakın.
Resmî kaynaklar
Güncel oran ve düzenlemeler için ilgili kurumun duyurularına bakın:
Sonuçlar bilgilendirme amaçlıdır; ticari ve mali kararlar için uzman görüşü alın.