İç Verim Oranı Hesaplama nedir?
12.000 TL'ye aldığınız bir cihazı 12 ay boyunca ayda 1.100 TL'ye kiralıyorsunuz. Toplam kira 13.200 TL, kâr 1.200 TL, yani yıllık %10 gibi görünüyor. Ama para her ay geri döndüğü için gerçek getiri bundan yüksektir. İç verim oranı bu gerçek hızı verir.
Dönem 0'dan başlayarak nakit akışlarını yazın: yatırım çıkışı eksi, girişler artı. Araç dönemlik iç verim oranını ve aylık dönemler için yıllık bileşik karşılığını hesaplar.
IRR neyi çözer?
Denklem tek bir formülle çözülemez; araç sayısal yöntemle (ikili arama) bulur. IRR, tüm nakit akışlarını aynı oranla yeniden yatırıma çevirdiğinizi varsayar ve yatırımınızın dönem başına sağladığı gerçek getiri hızını gösterir.
Örnek 1: −100.000, ardından 4 yıl gelir
Akış: −100.000, 30.000, 35.000, 40.000, 45.000. Yıllık dönem için IRR %17,094. Beklediğiniz asgari getiri bunun altındaysa proje kârlıdır. Aynı akış %20 iskontoda negatif NBD veriyordu; IRR %17,094 olduğu için bu beklenen bir sonuçtur.
Örnek 2: Cihaz kirası, aylık dönemler
Akış: −12.000 ve 12 kez 1.100. Toplam net nakit 1.200 TL. Araç dönemlik IRR'yi %1,498 olarak bulur. Dönemler aylık olduğu için yıllık bileşik karşılığı %19,53'tür; “yıllık %10” hesabı getiriyi neredeyse yarıya indirir. Üçüncü bir akışta, −60.000 TL yatırımın altı yıl boyunca 10.000, 12.000, 14.000, 16.000, 18.000 ve 20.000 TL getirmesi halinde yıllık IRR %11,461'dir.
NBD ile birlikte okuyun
−250.000 TL yatırım ve 80.000, 90.000, 100.000, 110.000 TL akışlarında IRR %18,006'dır. Bu proje %12 iskontoda +34.261,03 TL, %25 iskontoda −32.144,00 TL net bugünkü değer verir. Yani IRR, “hangi beklenen getiri oranına kadar kârlıdır” sorusunun cevabıdır; NBD ise sizin beklentinizle birlikte kaç liralık fark yarattığını söyler.
Dikkat edilecek noktalar
- Aylık akışta çıkan sonuç aylık orandır; yıllığa bileşik çevirin, ×12 yapmayın.
- Akışta hem eksi hem artı değer yoksa IRR bulunamaz. 100, 200, 300 gibi tamamı artı bir listede araç hata verir.
- İşaret birden çok kez değişiyorsa (eksi-artı-eksi-artı) birden fazla IRR çıkabilir. Böyle akışlarda NBD ile birlikte düşünün.
- IRR yatırım büyüklüğünü söylemez. %30 getirili küçük bir proje, %15 getirili büyük bir projeden mutlaka daha iyi değildir.
- Vergi ve masrafları akışın içine yazın, yoksa IRR gerçek getiriyi olduğundan yüksek gösterir.
Sık sorulan sorular
IRR'nin kabul edilebilir değeri nedir?
Tek bir eşik yoktur. IRR, sizin sermaye maliyetinizden ya da alternatif getirinizden yüksekse proje cazip sayılır.
IRR bulunamıyorsa ne yapmalıyım?
Akışlarda hem pozitif hem negatif değer bulunmalıdır. Hepsi aynı işaretliyse IRR yoktur. Akışları ve işaretleri gözden geçirin.
IRR ile CAGR farkı nedir?
CAGR yalnızca başlangıç ve bitiş değerine bakar. IRR ara dönem nakit girişlerini ve çıkışlarını da hesaba katar.
Aylık akışta yıllık oranı nasıl okurum?
Araç, dönemlik IRR'yi (1 + IRR)^12 − 1 ile yıllığa çevirip ayrı bir satırda gösterir. Dönemler aylıksa o satırı kullanın.
Kredi maliyetini IRR ile ölçebilir miyim?
Evet. Çektiğiniz krediyi artı, taksitleri eksi yazarsanız IRR dönemlik maliyeti verir. Resmî maliyet için Kredi Yıllık Maliyet Oranı Hesaplama sayfasına bakın.
Resmî kaynaklar
Güncel oran ve düzenlemeler için ilgili kurumun duyurularına bakın:
Bu araç bilgilendirme amaçlıdır; yatırım tavsiyesi değildir. Faiz, stopaj ve vergi oranları kurumdan kuruma ve zamana göre değişir; işlem yapmadan önce güncel oranları teyit edin.