Kira Artış Oranı Hesaplama nedir?
Kira sözleşmenizin yenilenmesine iki ay var ve ev sahibi “enflasyon kadar zam” diyor. Hangi enflasyon? Son bir yılın enflasyonu mu, yoksa 12 aylık ortalaması mı? İki rakam birbirinden farklıdır ve kira bedelindeki fark yılda on binlerce lirayı bulabilir.
Mevcut kirayı ve TÜİK'in açıkladığı 12 aylık TÜFE ortalama oranını girin; yeni kira, aylık artış, yıllık ek ödeme ve yeni yıllık toplam kira hesaplanır.
Hesap mantığı
Yenilenen kira dönemlerinde Türk Borçlar Kanunu, kira bedelindeki artışı bir önceki 12 aylık TÜFE ortalamasıyla sınırlar. Bu oranı TÜİK her ay açıklar; yenilenme ayına denk gelen güncel veriyi kullanın.
Örnek 1: 20.000 TL kira, %33 ortalama
Yeni kira 26.600 TL; aylık artış 6.600 TL, yıllık ek ödeme 79.200 TL ve yeni yıllık toplam kira 319.200 TL.
Örnek 2: 35.000 TL kira, %28 ortalama
Yeni kira 44.800 TL; artış 9.800 TL, yıllık ek ödeme 117.600 TL, yıllık toplam 537.600 TL. Ev sahibi ve kiracı yasal sınırın üstünde bir oran konusunda anlaşırsa (örneğin 5 puan ek artışla %33) yeni kira 46.550 TL, yıllık toplam 558.600 TL olur; ancak bu anlaşma tarafların rızasına bağlıdır, kiracı kabul etmek zorunda değildir.
Oran değişince yeni kira
| 12 aylık ortalama | Yeni kira | Aylık artış | Yıllık ek ödeme |
|---|---|---|---|
| %25 | 25.000 TL | 5.000 TL | 60.000 TL |
| %30 | 26.000 TL | 6.000 TL | 72.000 TL |
| %33 | 26.600 TL | 6.600 TL | 79.200 TL |
| %40 | 28.000 TL | 8.000 TL | 96.000 TL |
Yenilemeden önce kontrol listesi
- Sözleşmenin yenilenme tarihini ve süresini belirleyin.
- TÜİK bülteninden o döneme ait 12 aylık ortalama değişimi bulun.
- Mevcut kirayı ve oranı araca girerek yeni kirayı hesaplayın.
- Ev sahibinin teklifiyle karşılaştırın; fark varsa yasal sınırın üstüne çıkılıp çıkılmadığını kontrol edin.
- Anlaştığınız tutarı yazılı olarak teyit edin.
En sık karıştırılan noktalar
- Yıllık TÜFE değişimi ile 12 aylık ortalamayı karıştırmak. Kira artışında ikincisi esastır; TÜİK bülteninde iki satır ayrı yazar.
- Yenileme tarihine denk gelmeyen ayın verisini kullanmak.
- Sözleşmedeki özel hükümleri (sabit artış oranı, farklı endeks) gözden kaçırmak. Hükmün geçerliliği için avukata danışın.
- Ek artışı hukuken bağlayıcı sanmak. Araçtaki ek artış alanı yalnızca anlaşma senaryosunu görmek içindir.
- Dönemsel olarak kira artışına getirilen geçici sınırlamaları göz ardı etmek. Güncel durum için mevzuatı ve duyuruları kontrol edin.
Sık sorulan sorular
12 aylık ortalama TÜFE nedir?
Son 12 aydaki aylık TÜFE endekslerinin ortalamasının, bir önceki 12 aylık ortalamaya göre değişimidir. TÜİK'in her ay yayımladığı bültende ayrı bir satır olarak bulunur.
Ev sahibi daha fazla zam isteyebilir mi?
Karşılıklı anlaşmayla yasal sınırın üzerinde artış mümkündür; ancak kiracı kabul etmek zorunda değildir ve sınırı aşan kısım geçersiz sayılabilir. Uyuşmazlıkta avukata danışın.
Yeni kirayı hangi aydan itibaren ödemeye başlarım?
Yeni kira bedeli yenilenen kira döneminin başlangıcından itibaren geçerlidir. Sözleşme tarihinize bakın.
Bu oran sözleşme süresi uzun olan kiralarda da geçerli mi?
Beş yılı aşan kira ilişkilerinde farklı kurallar devreye girebilir; mahkeme emsal kira bedelini esas alabilir. Hukuki yorum gerektirir.
Artış oranını nereden doğrulayabilirim?
TÜİK'in aylık tüketici fiyat endeksi bülteni resmî kaynaktır. Bültendeki 12 aylık ortalama değişimi kullanın.
Resmî kaynaklar
Güncel oran ve düzenlemeler için ilgili kurumun duyurularına bakın:
Hukuki işlemlerde güncel mevzuat ve TÜİK verilerini esas alın; gerekirse avukata danışın.