Gelir Vergisi Hesaplama nedir?
Yıllık matrahınız 1.200.000 TL olduğunda yüzde kaç vergi ödersiniz? 27 mi, 35 mi? Cevap, gelirinizin ücret mi yoksa kira, serbest meslek gibi başka bir gelir mi olduğuna göre değişir; çünkü iki ayrı tarife var ve yalnızca üçüncü dilimin üst sınırı farklıdır.
Yıllık matrahı yazın, ücret ya da diğer gelirler tarifesini seçin. Sonuçta dilim dağılımı tablosunu, toplam vergiyi, ortalama oranı ve marjinal dilimi görürsünüz.
2026 gelir vergisi tarifesi
Ücret dışı gelirlerde (kira, serbest meslek, ticari kazanç) %27 diliminin üst sınırı 1.000.000 TL olarak uygulanır. Değerler ikincil kaynaklardan alınmıştır; GİB tebliğiyle teyit edin.
| Matrah dilimi | Ücret gelirleri | Diğer gelirler |
|---|---|---|
| 190.000 TL'ye kadar | %15 | %15 |
| 190.000 – 400.000 TL | %20 | %20 |
| 400.000 TL – 1.000.000 TL | %27 | %27 |
| 1.000.000 – 1.500.000 TL | %27 | %35 |
| 1.500.000 – 5.300.000 TL | %35 | %35 |
| 5.300.000 TL üzeri | %40 | %40 |
Dilimli vergi nasıl hesaplanır?
Matrahın her dilime düşen kısmı o dilimin oranıyla çarpılır, sonra tutarlar toplanır. Üst dilime geçmek geçmişteki gelirinizin tamamını yeniden vergilendirmez.
Örnek 1: 800.000 TL ücret matrahı
- İlk 190.000 TL × %15 = 28.500 TL.
- Sonraki 210.000 TL × %20 = 42.000 TL.
- Kalan 400.000 TL × %27 = 108.000 TL.
- Toplam vergi 178.500 TL; ortalama oran %22,31, marjinal dilim %27. Vergi sonrası kalan 621.500 TL.
Örnek 2: 1.200.000 TL matrah, iki tarife yan yana
Aynı 1.200.000 TL matrahta iki tarife arasında 16.000 TL fark oluşur. Çünkü diğer gelirlerde 1.000.000 TL üstü %35'ten vergilenir. Matrahı hangi tarifeye göre hesapladığınızı bilmeden kıyas yapmayın.
| Tarife | %27 dilimine düşen | %35 dilimine düşen | Toplam vergi | Ortalama oran |
|---|---|---|---|---|
| Ücret gelirleri | 800.000 TL | 0 TL | 286.500 TL | %23,88 |
| Diğer gelirler | 600.000 TL | 200.000 TL | 302.500 TL | %25,21 |
Sık yapılan hatalar
- Brüt geliri matrah sanmak; matrah, indirimler ve istisnalar düşüldükten sonraki tutardır.
- Aylık maaşı yıllık matrah yerine girmek; bu araç yıllık tutar bekler.
- Ücret gelirini 'diğer gelirler' tarifesinde hesaplamak ya da tersi.
- Üst dilime geçince tüm gelirin yüksek oranla vergilendirileceğini varsaymak.
- Ödenmiş stopajları ve kesintileri unutmak; bunlar beyannamede hesaplanan vergiden mahsup edilir.
Sık sorulan sorular
Gelir vergisi matrahı nedir?
Gelirden indirilebilecek giderler, istisnalar ve indirimler düşüldükten sonra kalan, vergiye tabi tutardır.
Ücretliler gelir vergisini nasıl öder?
İşveren her ay kümülatif matrahtan hesaplayıp keser; çalışanın ayrıca ödeme yapması gerekmez (beyanname verme şartları hariç). Maaşta kesinti ayrıntısı için brütten nete maaş hesaplamaya bakın.
Dilim atlayınca bütün gelirime yüksek oran uygulanır mı?
Hayır; yeni oran yalnızca o dilimi aşan kısma uygulanır.
Ortalama oran ile marjinal oran arasındaki fark nedir?
Ortalama oran toplam verginin matraha bölümüdür. Marjinal oran ise bir lira daha kazanırsanız o lira için uygulanacak orandır. 800.000 TL matrahta ortalama %22,31, marjinal %27'dir.
Ücret ve kira geliri birlikte varsa matrah nasıl birleşir?
Beyana tabi gelirler genel kural olarak birleştirilir; hangi gelirin hangi tarifeye girdiği duruma göre değişir. Kira geliri için ayrı hazırlanmış kira vergisi hesaplamasını da kullanabilirsiniz.
Resmî kaynaklar
Güncel oran ve düzenlemeler için ilgili kurumun duyurularına bakın:
Vergi oranları ve istisna tutarları her yıl değişebilir. Bu araç bilgilendirme amaçlıdır; beyanname ve ödeme işlemlerinde Gelir İdaresi Başkanlığı duyurularını esas alın ve gerekirse mali müşavirinize danışın.