IBAN Doğrulama nedir?
Alıcıdan aldığınız IBAN'ı kopyaladınız, havaleyi yapmadan önce yanlış bir hane girmediğinizden emin olmak istiyorsunuz. Tek bir rakamın hatalı olması bile parayı yanlış hesaba gönderir ya da işlemi reddettirir. IBAN'ın son kontrol basamakları tam olarak bu hataları yakalamak için tasarlanmıştır.
IBAN'ı boşluklu ya da boşluksuz yazın; araç mod 97 kontrolüyle geçerliliğini sınar, banka kodunu ve olası bankayı gösterir. Araç hesabın var olup olmadığını ya da kime ait olduğunu söyleyemez.
TR IBAN yapısı
| Bölüm | Hane | Açıklama |
|---|---|---|
| TR | 2 | Ülke kodu |
| Kontrol | 2 | Mod 97 kontrol rakamları |
| Banka kodu | 5 | Bankanın EFT kodu |
| Rezerv | 1 | Her zaman 0 |
| Hesap no | 16 | Müşteri hesap numarası |
Doğrulama algoritması
- İlk 4 karakter (TR + kontrol) sona taşınır.
- Harfler sayıya çevrilir (A=10 … Z=35).
- Ortaya çıkan sayının 97'ye bölümünden kalan 1 ise IBAN geçerlidir.
Örnek 1: Geçerli bir IBAN
TR33 0006 1005 1978 6457 8413 26 yazdığınızda araç “Geçerli IBAN” der. Adım adım: önce 0006100519786457841326 ardına TR33 taşınır, TR sayıya çevrilir (T=29, R=27) ve sayı 0006100519786457841326292733 olur. 97'ye bölümden kalan 1'dir. Banka kodu 00061, kontrol hanesi 33 olarak ayrılır; bu kod araçtaki sınırlı banka listesinde yoksa “Listede yok” yazar, bu IBAN'ın hatalı olduğu anlamına gelmez.
Örnek 2: Tek hane hatası
Aynı IBAN'ın son hanesini 6 yerine 7 yazarsanız (TR330006100519786457841327) kontrol tutmaz, araç “Geçersiz IBAN” der ve girdiğiniz değeri geri gösterir. Eksik hane de benzer şekilde yakalanır: 24 karakterlik bir IBAN, Türkiye için gereken 26 karaktere ulaşmadığı için geçersiz çıkar. Rakam yerine harf O yazılmış bir IBAN de geçersizdir.
Kontrol sonucunu yorumlarken
- Geçerli çıkan IBAN dolandırıcı bir hesaba da ait olabilir. Alıcı adını bankanızın ekranında doğrulayın.
- Kopyalarken sona eklenen boşluk ya da görünmez karakterler hataya yol açabilir; araç boşlukları siler.
- O harfi ile 0 rakamı, I harfi ile 1 rakamı karışır. IBAN'da yalnızca TR sonrası rakamlar olmalıdır.
- Banka listesi sınırlıdır; “Listede yok” sonucu hata değildir.
- TR dışı ülke kodlarında araç yalnızca genel biçimi ve kontrol basamağını denetler; ülkeye özgü uzunluk kontrolü yapmaz.
Sık sorulan sorular
IBAN kaç haneli?
Türkiye'de 26 karakterdir: TR ve 24 rakam.
IBAN'dan hesap sahibi bulunur mu?
Hayır. Bu araç yalnızca kontrol basamağını doğrular, kişi bilgisi vermez.
Geçerli çıktı ama paranın gitmediğini düşünüyorum, neden?
Kontrol basamağı biçimi doğrular; hesabın kapalı olması ya da alıcı adının uyuşmaması gibi durumlar ayrı bir konudur. Bankanıza başvurun.
IBAN ile hesap numarası aynı mı?
Hayır. IBAN ülke, kontrol, banka ve hesap bilgisini bir arada taşır. Hesap numarası IBAN'ın son kısmıdır.
Banka kodunu IBAN'dan nasıl okurum?
TR ve iki kontrol hanesinden sonraki beş hane banka kodudur. Araç bunu ayırıp bilinen bankalarla eşleştirmeye çalışır.
Resmî kaynaklar
Güncel oran ve düzenlemeler için ilgili kurumun duyurularına bakın:
Bu araç hesabın varlığını veya sahibini doğrulamaz; yalnızca biçim denetimi yapar.