Kurumlar Vergisi Hesaplama nedir?
Limited şirketiniz yıl sonunda 5.000.000 TL matrah çıkardı. Devlete ne kadar vergi, ortaklara ne kadar kâr kalacak? Kurumlar vergisi tek oranlı olduğu için hesap kolaydır; zor olan, doğru matrahı bulmak ve uygun oranı seçmektir.
Matrahı yazın, oranı seçin (genel oran, ihracat kazançları için indirimli oran ya da banka/finans/sigorta oranı). Araç kurumlar vergisini ve vergi sonrası karı gösterir.
Hesaplama
Örnek 1: 5.000.000 TL matrah, %25
Kurumlar vergisi 1.250.000 TL, vergi sonrası kâr 3.750.000 TL'dir. Küçük bir şirket için 750.000 TL matrahta vergi 187.500 TL, kalan 562.500 TL'dir. Matrah büyüdükçe oran değişmez; gelir vergisinden bu yönüyle ayrılır.
Örnek 2: Üç oran seçeneği karşılaştırması
İndirimli ve yüksek oranlı seçenekler ancak şirketinizin faaliyeti ve kazanç türü uygunsa kullanılabilir. Seçeneği kendi başınıza değil, mali müşavirinizin teyidiyle belirleyin.
| Matrah | Oran | Kurumlar vergisi | Vergi sonrası kâr |
|---|---|---|---|
| 5.000.000 TL | %25 (genel) | 1.250.000 TL | 3.750.000 TL |
| 3.000.000 TL | %24 (ihracat kazancı seçeneği) | 720.000 TL | 2.280.000 TL |
| 20.000.000 TL | %30 (banka, finans, sigorta seçeneği) | 6.000.000 TL | 14.000.000 TL |
Kâr dağıtılırsa toplam yük ne olur?
5.000.000 TL matrahlı örnekte vergi sonrası kâr 3.750.000 TL'dir. Bu kârın tamamı ortaklara dağıtılırsa ve temettü stopajı genellikle uygulandığı gibi %10 varsayılırsa stopaj 375.000 TL, ortakların eline geçen 3.375.000 TL olur. Kurumlar vergisi ile stopaj birlikte 1.625.000 TL, yani matrahın %32,5'i eder. Stopaj oranı ve istisnaları dağıtım türüne göre değişebilir; bu araç temettü hesabını yapmaz, mali müşavirinizle teyit edin.
Matrah nasıl bulunur?
Aracın geçici vergi satırı, yıllık verginin dörtte birini gösterir ve kârın yıl boyunca eşit dağıldığını varsayar. Gerçek geçici vergi her çeyreğin kümülatif kârı üzerinden hesaplanır ve yıllık beyannamede mahsup edilir; satırı kesin ödeme planı olarak okumayın.
- Ticari kâr (muhasebe kârı) çıkarılır.
- Kanunen kabul edilmeyen giderler eklenir.
- İstisna ve indirimler düşülür; çıkan tutar mali kâr ve matrahtır.
- Geçmiş yıl zararları varsa matrahtan mahsup edilir.
Sık yapılan hatalar
- Ticari kâr ile mali kârı karıştırmak; ticari kâra kanunen kabul edilmeyen giderler eklenir.
- Yıl sonunda ödenecek vergiyi tahmin ederken geçici vergi ödemelerini unutmak.
- Temettü dağıtımında ayrı bir stopaj çıkacağını hesaba katmamak.
- Şirketin faaliyetine uygun olmayan indirimli oranı seçmek.
Sık sorulan sorular
Kurumlar vergisi oranı nedir?
Aracın varsayılan genel oranı %25'tir. İhracat ve bazı faaliyetlerde indirimli, bankalar ve bazı finans kuruluşlarında daha yüksek oranlar uygulanabilir.
Temettü dağıtılırsa ayrıca vergi çıkar mı?
Evet; dağıtılan kâr payı üzerinden stopaj (genellikle %10) kesilir. Bu araç kâr dağıtımını hesaplamaz.
Geçici vergi nedir?
Kurumlar her çeyrekte, yıl içindeki kazancı üzerinden geçici vergi öder. Yıllık kurumlar vergisi beyannamesinde bu tutarlar hesaplanan vergiden mahsup edilir.
Aracın girdisi kâr mı, matrah mı?
Matrah. Muhasebe kârınızı doğrudan yazarsanız kanunen kabul edilmeyen giderler ve istisnalar hesaba katılmadığı için sonuç sapar. Önce mali kâr ve matrahı bulun.
Zarar eden şirket vergi öder mi?
Matrah sıfır ya da negatifse kurumlar vergisi çıkmaz. Zarar, mevzuatta sayılan koşullarla sonraki yıllarda mahsup edilebilir; ayrıntı için mali müşavire danışın.
Şahıs işletmesi de kurumlar vergisi öder mi?
Hayır. Şahıs işletmeleri gelir vergisine tabidir. Kurumlar vergisi anonim, limited gibi sermaye şirketleri içindir.
Resmî kaynaklar
Güncel oran ve düzenlemeler için ilgili kurumun duyurularına bakın:
Vergi oranları ve istisna tutarları her yıl değişebilir. Bu araç bilgilendirme amaçlıdır; beyanname ve ödeme işlemlerinde Gelir İdaresi Başkanlığı duyurularını esas alın ve gerekirse mali müşavirinize danışın.