ÖTV Hesaplama nedir?
Bir aracın ya da başka bir ÖTV'ye tabi ürünün vergisiz fiyatını biliyorsunuz ve etikette göreceğiniz fiyatı merak ediyorsunuz. Yüzde 80 ÖTV'li bir üründe fiyat iki katından fazla olur: ÖTV, KDV matrahına dahildir ve KDV bu şişmiş tutarın üstüne biner.
Tutarı, ÖTV oranını ve KDV oranını yazın. Fiyatın ÖTV hariç mi yoksa ÖTV dahil (ama KDV hariç) mi olduğunu seçin. Araç ÖTV, KDV matrahı, KDV ve nihai fiyatı gösterir.
ÖTV nasıl hesaplanır?
ÖTV dahil fiyattan matrahı bulmak için fiyat (1 + ÖTV oranı) değerine bölünür. Sıra önemlidir: önce ÖTV hesaplanır, sonra ÖTV dahil tutar üzerinden KDV eklenir.
Örnek 1: 1.000.000 TL matrah, %80 ÖTV, %20 KDV
Aynı sonucu ters yönden de bulabilirsiniz: ÖTV dahil, KDV hariç 1.800.000 TL girerseniz araç matrahı 1.800.000 ÷ 1,80 = 1.000.000 TL'ye döndürür.
- ÖTV = 1.000.000 × 0,80 = 800.000 TL.
- KDV matrahı = 1.000.000 + 800.000 = 1.800.000 TL.
- KDV = 1.800.000 × 0,20 = 360.000 TL.
- Nihai fiyat = 2.160.000 TL; toplam vergi yükü 1.160.000 TL.
Örnek 2: Oran farkı fiyatı nasıl değiştirir?
Aynı 1.000.000 TL'lik matrahta ÖTV oranı %50'den %80'e çıkınca nihai fiyat 360.000 TL artar. Oranlar fiyat ya da motor hacmi dilimine göre değişiyorsa, bir dilimin sınırında küçük bir fiyat farkı bile nihai fiyatı beklenenden fazla değiştirebilir.
| Matrah | ÖTV oranı | ÖTV | KDV (%20) | Nihai fiyat |
|---|---|---|---|---|
| 250.000 TL | %50 | 125.000 TL | 75.000 TL | 450.000 TL |
| 1.000.000 TL | %50 | 500.000 TL | 300.000 TL | 1.800.000 TL |
| 1.000.000 TL | %80 | 800.000 TL | 360.000 TL | 2.160.000 TL |
ÖTV oranı nasıl bulunur?
Otomobillerde ÖTV oranı motor hacmine ve ÖTV matrahına göre farklı dilimlere ayrılır. Oranlar Cumhurbaşkanı kararlarıyla değişir. Güncel oranı ÖTV Kanunu'na ekli listelerden ya da GİB duyurularından öğrenin; bu araçta oranı kendiniz yazarsınız.
Sık yapılan hatalar
- KDV dahil fiyatı 'ÖTV dahil' kutusuna girmek. Bu seçenek KDV hariç, ÖTV dahil tutar bekler; önce KDV'yi ayırın.
- KDV'yi yalnızca matrah üzerinden hesaplamak; KDV matrahı ÖTV'yi de içerir.
- Oranı fiyat dilimine bakmadan sabit varsaymak.
- Tescil, plaka, noter gibi diğer masrafları nihai fiyata dahil sanmak; araç yalnızca ÖTV ve KDV'yi hesaplar.
Sık sorulan sorular
ÖTV ile KDV birlikte mi alınır?
Evet. ÖTV, KDV matrahına dahildir; yani KDV ÖTV dahil tutar üzerinden hesaplanır.
ÖTV hangi ürünlerde vardır?
Petrol ürünleri, motorlu taşıtlar, tütün, alkol, kolalı içecekler, lüks tüketim malları gibi ürünler ÖTV Kanunu'na ekli listelerde sayılır. Güncel kapsam için listeye bakın.
ÖTV dahil fiyattan matrahı nasıl bulurum?
KDV hariç, ÖTV dahil tutarı (1 + ÖTV oranı) ile bölün. 1.800.000 TL ve %80 ÖTV için matrah 1.000.000 TL'dir.
ÖTV'yi satıcı mı alıcı mı öder?
Satıcı fiyata dahil eder ve tahsil edip devlete öder; vergiyi fiilen alıcı üstlenir. Ürünün fiyat listesinde genellikle ÖTV ve KDV dahil nihai fiyat yer alır.
Araç satın alırken ÖTV'yi nasıl azaltabilirim?
Bu araç yalnızca hesaplama içindir; ÖTV'den muafiyet ve indirim koşulları (engelli taşıtı, ihracat gibi) ayrı mevzuata bağlıdır ve her durumda geçerli değildir. Kesin bilgi için yetkili bayi ya da vergi dairesine danışın.
Resmî kaynaklar
Güncel oran ve düzenlemeler için ilgili kurumun duyurularına bakın:
Vergi oranları ve istisna tutarları her yıl değişebilir. Bu araç bilgilendirme amaçlıdır; beyanname ve ödeme işlemlerinde Gelir İdaresi Başkanlığı duyurularını esas alın ve gerekirse mali müşavirinize danışın.