Gümrük Vergisi Hesaplama nedir?
Yurt dışından 250.000 TL'lik (CIF) ürün getirtiyorsunuz. Gümrükte kaç lira vergi ve masraf ödeyeceksiniz? Cevap, hangi verginin hangi matraha uygulandığını bilmeye bağlı: gümrük vergisi CIF üzerinden, ÖTV CIF + gümrük + ilave gümrük üzerinden, KDV ise hepsinin toplamı üzerinden hesaplanır.
CIF değerini, gümrük ve ilave gümrük oranlarını, ÖTV oranını, varsa diğer masrafları ve KDV oranını yazın. Araç her vergiyi ayrı satırda gösterir, KDV matrahını ve toplam maliyeti verir.
Hesaplama sırası
Bu araçta diğer masraflar (ardiye, işlem ücreti, gümrük komisyoncusu gibi) KDV matrahına eklenir ama gümrük ya da ÖTV matrahına girmez. Gerçek bir işlemde hangi masrafın hangi matraha girdiği beyannameye göre değişebilir.
- Gümrük vergisi = CIF × gümrük oranı
- İlave gümrük vergisi = CIF × ilave oran
- ÖTV = (CIF + gümrük + ilave gümrük) × ÖTV oranı
- KDV = (CIF + gümrük + ilave + ÖTV + diğer masraflar) × KDV oranı
Örnek 1: Basit ithalat, 100.000 TL CIF, %10 gümrük
Gümrük vergisi 10.000 TL; KDV matrahı 110.000 TL; %20 KDV 22.000 TL. Toplam vergi 32.000 TL, ürünün Türkiye'deki maliyeti 132.000 TL olur.
Örnek 2: Tüm kalemlerin devrede olduğu ithalat
CIF değerinin neredeyse yarısı kadar (158.000 TL) vergi ödendi. Vergiler birbirinin üzerine bindiği için ayrı ayrı oranları toplamak yanıltıcıdır.
| Kalem | Hesap | Tutar |
|---|---|---|
| CIF | — | 250.000 TL |
| Gümrük vergisi (%8) | 250.000 × 0,08 | 20.000 TL |
| İlave gümrük (%5) | 250.000 × 0,05 | 12.500 TL |
| ÖTV (%20) | (250.000 + 20.000 + 12.500) × 0,20 | 56.500 TL |
| Diğer masraflar | — | 6.000 TL |
| KDV matrahı | 250.000 + 20.000 + 12.500 + 56.500 + 6.000 | 345.000 TL |
| KDV (%20) | 345.000 × 0,20 | 69.000 TL |
| Toplam vergi | 20.000 + 12.500 + 56.500 + 69.000 | 158.000 TL |
| Toplam maliyet | CIF + vergiler + masraflar | 414.000 TL |
Örnek 3: Gümrük vergisinin olmadığı küçük ithalat
CIF 40.000 TL, gümrük/ÖTV oranları sıfır, işlem masrafı 1.500 TL ve %10 KDV varsayımıyla KDV matrahı 41.500 TL, KDV 4.150 TL, toplam maliyet 45.650 TL olur. Burada tek vergi KDV'dir.
Sık yapılan hatalar
- Yalnızca mal bedelini CIF sanmak; nakliye ve sigorta CIF değerine dahildir.
- Dövizli bedeli TL'ye çevirmeden girmek; araç TL ile çalışır, beyannamede kullanılan kurla çevirin.
- ÖTV'yi yalnızca CIF üzerinden hesaplamak; gümrük ve ilave gümrük de matraha eklenir.
- Serbest ticaret anlaşmasından yararlanmak için menşe belgesini unutmak; oran bu belgeyle düşebilir.
Sık sorulan sorular
CIF değeri nedir?
Malın bedeli, varış limanına kadar nakliye ve sigorta giderlerinin toplamıdır.
Gümrük vergisi oranı neye göre belirlenir?
Ürünün GTİP (gümrük tarife istatistik pozisyonu) kodu ve menşei belirler; serbest ticaret anlaşmaları oranı düşürebilir.
İlave gümrük vergisi her üründe var mı?
Hayır. Yalnızca belirli ürün ve menşe kombinasyonlarında uygulanır. Oranı gümrük müşavirinizden ya da gümrük idaresinden öğrenin.
Posta veya kargo ile gelen küçük ürünlerde de aynı hesap mı geçerli?
Küçük değerli gönderilerde farklı kurallar ve muafiyetler olabilir. Bu araç genel ithalat mantığını gösterir; kargo için taşıyıcınızın bildirimi esas alınır.
Ödemeler gümrükte nasıl yapılır?
Beyanname tescil edildikten sonra tahakkuk eden vergiler ödenir. Ödeme ve beyan işlemini gümrük müşaviri yürütür; bu aracın verdiği tutar yaklaşık bir ön hesaptır.
Resmî kaynaklar
Güncel oran ve düzenlemeler için ilgili kurumun duyurularına bakın:
Gümrük işlemlerinde kesin oran ve tutarlar için gümrük müşavirinize danışın.