Kıdem Tazminatı Hesaplama nedir?
Beş yıldır çalıştığınız işten ayrılıyorsunuz ve kıdem tazminatınızın kaç lira olacağını bilmek istiyorsunuz. Hesabın iki ana belirleyicisi var: çalışma süreniz ve aylık ücretiniz. Ücret, belirlenmiş bir tavanı aşıyorsa tavan geçerli olur ve tazminat beklentinizden düşük çıkar.
İşe giriş-çıkış tarihlerini, brüt maaşı ve yemek, yol gibi düzenli yan hakları girin. Araç çalışma süresini yıl-ay-gün olarak bulur, tavanı uygular ve damga vergisi sonrası net tutarı gösterir.
Kıdem tazminatı nasıl hesaplanır?
Giydirilmiş ücret, brüt maaş ile düzenli yan hakların (yemek, yol, prim) toplamıdır. Araç, tam yıllara kalan ay ve günleri oransal olarak ekler (ay ÷ 12, gün ÷ 365).
Örnek 1: 5 yıl, 50.000 TL brüt
Giriş 1 Eylül 2021, çıkış 1 Eylül 2026: tam 5 yıl. Brüt kıdem tazminatı 50.000 × 5 = 250.000 TL; damga vergisi 250.000 × binde 7,59 = 1.897,50 TL; net kıdem tazminatı 248.102,50 TL. Ücret tavanın altında olduğu için tavan devreye girmez.
Örnek 2: 8 yıl 1 ay 16 gün, 120.000 TL brüt, tavan devrede
Çalışma süresi 8,127 yıl. Maaş 120.000 TL olsa da hesaba esas ücret tavan olan 73.729,87 TL'dir. Brüt tazminat 73.729,87 × 8,127 = 599.215,11 TL, damga vergisi 4.548,04 TL, net 594.667,07 TL. Tavanın üzerindeki 46.270,13 TL'lik maaş kısmı tazminata yansımaz.
Örnek 3: Yan haklı maaş, 4 yıl 2 ay 12 gün
Yan hakları hesaba katmak, sadece brüt maaşla hesaplamaya göre tazminatı yaklaşık %24 artırır (9.000 TL ek ücret).
| Kalem | Tutar |
|---|---|
| Brüt maaş + yan haklar | 38.000 + 9.000 = 47.000 TL |
| Çalışma süresi (1 Ağu 2022 – 13 Eki 2026) | 4 yıl 2 ay 12 gün |
| Brüt kıdem tazminatı | 197.378,54 TL |
| Damga vergisi | 1.498,10 TL |
| Net kıdem tazminatı | 195.880,44 TL |
Tavan ve vergi
Kıdem tazminatından yalnızca binde 7,59 damga vergisi kesilir; gelir vergisinden ve SGK primlerinden istisnadır. Aracın kullandığı tavan, 1 Temmuz – 31 Aralık 2026 dönemi için 73.729,87 TL'dir. Tavan yılda iki kez güncellenir. Ocak-Haziran döneminde ayrılan biri için bu tavan geçerli olmayabilir; araç çıkış tarihine göre tavan değiştirmez, her zaman bu tutarı kullanır.
Kimler kıdem tazminatı alabilir?
- En az 1 yıl çalışmış olmak
- İşveren tarafından haklı sebep olmaksızın çıkarılma
- İşçinin haklı sebeple (ücret ödenmemesi, mobbing vb.) ayrılması
- Emeklilik için yaş dışındaki şartları tamamlayıp ayrılma
- Erkeklerde askerlik nedeniyle ayrılma, kadınlarda evlilikten sonraki 1 yıl içinde ayrılma
- İşçinin ölümü (mirasçılara ödenir)
Sık yapılan hatalar
- Yan hakları (yemek, yol, düzenli prim) unutmak; tazminat giydirilmiş ücretle hesaplanır.
- Tavanı dikkate almadan yüksek maaşla hesap yapıp beklentiyi yüksek tutmak.
- Çıkış tarihini işten ayrılma değil bildirim tarihi sanmak.
- Kıdem tazminatıyla birlikte ihbar tazminatı ve kullanılmayan izin ücretini karıştırmak; üçü ayrı alacaklardır.
Sık sorulan sorular
Kıdem tazminatından hangi kesintiler yapılır?
Yalnızca damga vergisi (binde 7,59). Gelir vergisi ve SGK primi kesilmez.
Kendi isteğimle ayrılırsam kıdem tazminatı alabilir miyim?
Genel olarak hayır; ancak haklı fesih nedenleri, emeklilik, askerlik gibi yasal istisnalar mevcuttur.
Çalışma süremin 1 yılı dolmadıysa?
Bir yıldan az çalışanlara kıdem tazminatı ödenmez; araç bu durumda uyarı verir.
Tavan nedir?
Kıdem tazminatına esas aylık ücretin üst sınırıdır; yılda iki kez güncellenir. Güncel tutar için resmî duyuruyu kontrol edin.
Yan haklar neden tazminata dahil?
Düzenli ve süreklilik arz eden yemek, yol, prim gibi ödemeler ücretin parçası sayılır. Hangi ödemenin dahil olduğuna sözleşme ve uygulamaya göre karar verilir; emin değilseniz avukata danışın.
Tazminat kaç gün içinde ödenir?
Süre, fesih şekline ve sözleşmeye göre değişebilir; bu aracın hesabı değildir. Ödenmemesi halinde hukuki yollar için bir avukata başvurun.
Resmî kaynaklar
Güncel oran ve düzenlemeler için ilgili kurumun duyurularına bakın:
Kıdem tazminatı hakkı ve tutarı, çalışma sözleşmesine ve fesih nedenine göre değişir. Tavan tutarı ikincil kaynaklardan alınmıştır; resmî açıklama ile teyit ediniz. Hukuki işlemler için avukata danışın.