Vadeli İşlem Fiyatı Hesaplama nedir?
Spot fiyatı 100 olan bir varlığın 90 gün sonra teslim edilecek vadeli sözleşmesi neden 100 değil de 110,37 civarında işlem görür? Çünkü bugün bu varlığı alıp 90 gün elde tutmanın finansman maliyeti vardır ve vadeli fiyat bu maliyeti taşır.
Spot fiyatı, yıllık risksiz faizi, temettü ya da taşıma getirisini ve vadeye kalan günü girin. Araç teorik vadeli fiyatı, baz farkını ve taşıma maliyetini hesaplar.
Taşıma maliyeti modeli
S spot fiyat, r yıllık risksiz faiz, q yıllık temettü ya da taşıma getirisi, T yıl cinsinden vadedir (gün ÷ 365). Hesap sürekli bileşik varsayımıyla yapılır.
Örnek 1: Spot 100, faiz %40, temettü yok, 90 gün
Vadeli fiyat 110,3658, baz (vadeli − spot) 10,3658, taşıma maliyeti %10,366. Faiz tek başına fiyatı spotun üzerine taşır.
Örnek 2: Spot 250, faiz %35, temettü %4, 180 gün
Vadeli fiyat 291,2953, baz 41,2953, taşıma maliyeti %16,518. Temettü verimi finansman maliyetinin bir kısmını dengelediği için fiyat, temettüsüz duruma göre daha düşük kalır.
Vade uzadıkça baz büyür
| Vade | Vadeli fiyat | Baz |
|---|---|---|
| 30 gün | 103,3423 | 3,3423 |
| 90 gün | 110,3658 | 10,3658 |
| 180 gün | 121,8061 | 21,8061 |
| 365 gün | 149,1825 | 49,1825 |
Dikkat edilecekler
- Oranları yüzde olarak girin (0,40 değil 40).
- Temettü, faizden büyükse vadeli fiyat spotun altına iner. Spot 100, faiz %20, temettü %30, 90 gün için fiyat 97,5644'tür. Bu durum ters piyasa olarak adlandırılır.
- Teorik fiyat, işlem maliyetleri, teminat, likidite ve beklentilerle piyasa fiyatından ayrışabilir.
- Kaldıraçlı işlemler zarar riskini artırır; bu araç risk ölçmez.
Sık sorulan sorular
Vadeli fiyat spot fiyatın üzerinde olmak zorunda mı?
Hayır. Faiz taşıma getirisinden yüksekse vadeli fiyat spotun üzerinde (kontango), düşükse altında olur.
Piyasa fiyatı neden teorikten farklı olur?
İşlem maliyetleri, likidite, teminat ve piyasa beklentileri teorik modelin dışında kalan etkilerdir.
Risksiz faiz olarak hangi oranı seçmeliyim?
Vadeye uygun kısa vadeli devlet borçlanma faizi ya da kurumunuzun finansman maliyeti kullanılır. Güncel değer için TCMB ve Hazine duyurularına bakın.
Baz nedir?
Vadeli fiyat ile spot fiyat arasındaki farktır. Vade yaklaştıkça sıfıra yaklaşır.
Resmî kaynaklar
Güncel oran ve düzenlemeler için ilgili kurumun duyurularına bakın:
Bu araç bilgilendirme amaçlıdır; yatırım tavsiyesi değildir. Faiz, stopaj ve vergi oranları kurumdan kuruma ve zamana göre değişir; işlem yapmadan önce güncel oranları teyit edin.