Roma Rakamı Çevirici nedir?
Sözleşme maddelerini, kitap bölümlerini ya da bir saat kadranını Roma rakamıyla yazmanız gerekiyor ve 1994'ün MCMXCIV olduğunu hatırlamıyorsunuz. Roma rakamlarında yedi harf ve birkaç çıkarma kuralı var; ama dikkat etmezseniz IIII ya da VX gibi geçersiz yazımlar kolayca çıkar.
Kutuya 1 ile 3999 arası bir sayı yazarsanız Roma rakamı, MCMXCIV gibi bir yazım girerseniz sayı değeri gelir. Araç sonucu parçalarına böler, geçersiz yazımları reddeder ve nedenini söyler.
Yedi temel sembol
| Sembol | I | V | X | L | C | D | M |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Değer | 1 | 5 | 10 | 50 | 100 | 500 | 1000 |
Yazım kuralları
- Küçük sembol büyüğün soluna gelirse çıkarılır: IV = 4, IX = 9, XL = 40, XC = 90, CD = 400, CM = 900.
- Küçük sembol büyüğün sağına gelirse eklenir: VI = 6, XV = 15, MC = 1100.
- I, X, C, M en fazla üç kez art arda yazılır (III, XXX); V, L, D tekrarlanmaz.
- Yalnızca I, X ve C çıkarma için kullanılır; V, L ve D asla çıkarılmaz.
- Standart yazımda 4.000 ve üzeri ile sıfır yoktur; bu araç 1-3999 arasını destekler.
Örnek: 1994'ü yazmak
Sayıyı basamaklarına ayırın: 1000 + 900 + 90 + 4. Bunların Roma karşılıkları M, CM, XC ve IV'tür; birleşince MCMXCIV olur. Araç “Parçalar” satırında bu ayrımı M + CM + XC + IV olarak gösterir. Yanlış bir yol olan MDCCCCLXXXXIIII (eski toplamalı yazım) geçerli sayılmaz.
Örnek: MMXXVI'yı okumak
Soldan sağa okuyun: MM = 2000, XX = 20, VI = 6; toplam 2026. Çıkarma çiftine rastlamadığınız için hepsi eklenir. Tersini denediğinizde 2026 girip MMXXVI sonucunu alırsınız. Küçük harfle yazılmış mcmxcix girilirse de araç 1999 olarak okur.
Sık kullanılan sayılar
| Sayı | Roma | Sayı | Roma |
|---|---|---|---|
| 4 | IV | 49 | XLIX |
| 9 | IX | 99 | XCIX |
| 14 | XIV | 444 | CDXLIV |
| 19 | XIX | 1666 | MDCLXVI |
| 40 | XL | 2024 | MMXXIV |
| 90 | XC | 3999 | MMMCMXCIX |
Sık yapılan hatalar
- IIII yazmak: 4 için IV kullanılır (saat kadranlarında IIII görülebilir ama bu bir gelenektir, standart yazım değil).
- IC ile 99'u yazmak: 99 = XCIX'tir; I yalnızca V ve X'in önüne gelebilir.
- VX ile 5'i yazmak: V tekrarlanmaz ve çıkarmada kullanılmaz; 5 doğrudan V'dir.
- Bir üst çizgili sayılar (4000+) ile karıştırmak: bu araç 3999'dan büyük sayıları dönüştürmez.
- Sıfırı yazmaya çalışmak: Roma rakamlarında sıfır sembolü yoktur.
Sık sorulan sorular
Roma rakamlarında sıfır var mı?
Hayır. Roma sisteminde sıfır için bir sembol bulunmaz, bu yüzden çevirici 1'den başlar.
En büyük Roma rakamı kaçtır?
Standart yazımla 3999'dur: MMMCMXCIX. Daha büyük sayılar için üst çizgi gibi genişletmeler kullanılır.
Neden 4 için IV yazılır, IIII değil?
Çıkarmalı yazım standarttır; I'yı V'nin soluna koymak 5 − 1 = 4 demektir. IIII bazı saat kadranlarında geleneksel olarak görülür.
Küçük harf girebilir miyim?
Evet. mcmxcix ile MCMXCIX aynı değerdir; araç harfleri büyütür.
Yıl yazarken hangi sayıyı kullanmalıyım?
Yılı normal sayı gibi dönüştürün. 2026 için MMXXVI, 2024 için MMXXIV yazılır.