Kıdem ve ihbar tazminatı birlikte nasıl hesaplanır?
İşten çıkarıldığınızda akla ilk gelen soru şudur: toplam ne kadar alacağım? Cevap iki ayrı alacağın toplamıdır. Kıdem tazminatı çalıştığınız yıllara, ihbar tazminatı ise size önceden haber verilmeyen haftalara bağlıdır. Bu sayfa ikisini aynı tarih ve maaş bilgisiyle bir arada hesaplar.
İşe giriş-çıkış tarihini, brüt maaşı, varsa yemek-yol gibi düzenli yan hakları ve gelir vergisi diliminizi girin. Araç çalışma süresini bulur, kıdemde tavanı uygular, ihbarda süreyi belirler ve her iki tazminatın brüt ve net tutarını ayrı ayrı, ardından toplamı gösterir. Yalnızca birine bakmak istiyorsanız tek başına çalışan Kıdem Tazminatı ve İhbar Tazminatı sayfalarını da kullanabilirsiniz.
İki tazminat arasındaki fark
Bu fark, aynı brüt tutarın neden farklı net sonuç verdiğini açıklar: kıdemde net oran yüzde 99'un üzerinde kalırken ihbarda gelir vergisi dilimi sonucu belirler.
| Kıdem tazminatı | İhbar tazminatı | |
|---|---|---|
| Neye bağlı? | Çalışılan yıl sayısı | Çalışma süresine göre 2-8 haftalık ihbar süresi |
| En az süre | 1 yıl | Yok (deneme süresi gibi istisnalar hariç) |
| Ücret tavanı | Var (yılda iki kez güncellenir) | Yok |
| Gelir vergisi | Kesilmez | Kesilir |
| Damga vergisi | Binde 7,59 | Binde 7,59 |
| SGK primi | Kesilmez | Kesilmez |
Hesaplama
Kıdem tazminatında tam yıllara ek olarak artan ay ve günler oransal eklenir. İhbar süresi çalışma süresine göre 2, 4, 6 veya 8 haftadır. Giydirilmiş ücret, brüt maaş ile düzenli yan hakların toplamıdır.
Örnek 1: 5 yıl çalışan, 50.000 TL brüt, %20 dilim
- Kıdem: 50.000 × 5 = 250.000 TL brüt; damga vergisi sonrası net 248.102,50 TL. Ücret tavanın altındadır.
- İhbar: 8 hafta, 50.000 ÷ 30 × 56 = 93.333,33 TL brüt; gelir ve damga vergisi sonrası net 73.958,27 TL.
- Toplam net tazminat: 322.060,77 TL.
Örnek 2: 8 yıl 2 ay 18 gün, 120.000 TL brüt, %27 dilim
Kıdemde hesaba esas ücret tavan olan 73.729,87 TL'ye iner: brüt 605.763,27 TL, net 601.165,52 TL. İhbarda tavan yoktur; 120.000 ÷ 30 × 56 = 224.000 TL brüt, %27 gelir vergisi ve damga sonrası net 161.819,84 TL. Toplam net 762.985,36 TL. Maaşın tavanı aşan kısmı kıdemde dikkate alınmaz, ihbarda alınır.
Örnek 3: 10 ay çalışan, 30.000 TL brüt, %15 dilim
Bir yıl dolmadığı için kıdem tazminatı doğmaz. Yalnızca 4 haftalık ihbar tazminatı kalır: 28.000 TL brüt, 23.587,48 TL net. Araç bu durumda kıdem satırını sıfır gösterir ve toplamı yalnızca ihbardan hesaplar.
Hangi durumda hangisi doğar?
Tablo genel çerçeveyi gösterir; somut olayda sözleşme ve fesih belgeleri belirleyicidir. Emin değilseniz bir avukata veya iş müfettişliğine danışın.
| Ayrılma şekli | Kıdem | İhbar |
|---|---|---|
| İşveren haklı neden olmadan çıkarıyor | Evet (en az 1 yıl) | Evet (süre verilmediyse) |
| İşveren haklı nedenle derhal feshediyor | Hayır | Hayır |
| İşçi kendi isteğiyle istifa ediyor | Genelde hayır | Hayır; işveren talep edebilir |
| İşçi haklı nedenle (ücret ödenmemesi vb.) ayrılıyor | Evet | Genelde hayır |
| Emeklilik, askerlik gibi yasal nedenle ayrılma | Evet | Genelde hayır |
| Belirli süreli sözleşmenin süresinin dolması | Hayır | Hayır |
Sık yapılan hatalar
- İki tazminatı tek kalem sanmak. Kıdem yıla, ihbar haftaya bağlıdır; ikisi ayrı hesaplanır.
- Yüksek maaşta kıdem tavanını unutmak ve toplamı olduğundan yüksek beklemek.
- Gelir vergisi dilimini bilmeden varsayılan değerle bırakmak; ihbarın neti dilime göre değişir.
- Çalışarak ihbar süresini kullandıysanız ayrıca ihbar tazminatı beklemek.
- Kullanılmayan yıllık izin ücretini toplama dahil sanmak; o ayrı bir alacaktır.
Sık sorulan sorular
Kıdem ve ihbar tazminatı aynı anda alınır mı?
İşveren haklı neden olmadan işten çıkarırsa ve ihbar süresi verilmediyse ikisi de doğar. Haklı fesih veya kendi isteğinizle ayrılmada genelde biri ya da ikisi doğmaz.
Toplam tutardan neler kesilir?
Kıdem tazminatından yalnızca damga vergisi (binde 7,59), ihbar tazminatından gelir vergisi ve damga vergisi kesilir. İkisinden de SGK primi kesilmez.
1 yıldan az çalıştım, ne alırım?
Kıdem tazminatı doğmaz; ihbar tazminatı fesih şekline göre doğabilir. Araç bu durumda yalnızca ihbarı hesaplar.
Maaşım tavandan yüksekse ne olur?
Kıdemde hesaba esas ücret tavanla sınırlanır; ihbarda tavan yoktur ve tam ücretiniz kullanılır.
Yan haklar hesaba girer mi?
Düzenli yemek, yol ve prim gibi ödemeler ücretin parçası sayılır ve ikisinde de dikkate alınır. Hangi ödemenin dahil olduğu sözleşmeye ve uygulamaya bağlıdır.
Bu hesap bordro veya mahkeme sonucu yerine geçer mi?
Hayır. Araç genel kurallarla tahmini bir sonuç verir; kesin tutar için işverenin bordrosuna ve gerekirse avukata başvurun.
Resmî kaynaklar
Güncel oran ve düzenlemeler için ilgili kurumun duyurularına bakın:
Kıdem tazminatı hakkı ve tutarı çalışma sözleşmesine ve fesih nedenine göre değişir. Tavan tutarı ikincil kaynaklardan alınmıştır; resmî açıklamayla teyit ediniz. Gelir vergisi dilimi çalışanın o yıl içindeki toplam matrahına bağlıdır; araç seçtiğiniz dilimi tüm tutara uygular. Hukuki işlemler için avukata danışın.