Parasal Değer Hesaplama nedir?
Biri size “bugün 100.000 TL mi istersin, 5 yıl sonra 150.000 TL mi” diyor. İkincisi daha büyük görünür ama aynı gün karşılaştırılmadıkça hangisinin fazla olduğu belli değildir. Para beklerken değer kazanabileceği için farklı tarihlerdeki tutarlar ancak aynı tarihe getirilince kıyaslanır.
Tutarı, yıllık getiri (ya da iskonto) oranını ve süreyi girin; ister bugünkü paranın gelecekteki değerini, ister gelecekteki bir paranın bugünkü karşılığını hesaplayın. Oran, sizin o parayla elde edebileceğinizi düşündüğünüz yıllık getiridir.
Gelecek değer ve bugünkü değer
İki formül aynı ilişkinin iki yönüdür. r yıllık oran, n yıl sayısıdır. Oran yükseldikçe gelecekteki tutarın bugünkü değeri küçülür.
Örnek 1: 100.000 TL'yi %30 ile 5 yıl bekletmek
(1,30)^5 = 3,71293. Gelecekteki değer 371.293,00 TL, kazanç 271.293,00 TL.
Örnek 2: 5 yıl sonra gelecek 150.000 TL'nin bugünkü değeri
%30 iskontoyla bugünkü değer 40.399,36 TL. İskonto faktörü 0,269329, yani paranın %73'ü beklemenin bedeli olarak düşüyor. Girişteki soruya dönersek, bu oranla bugünkü 100.000 TL, 5 yıl sonraki 150.000 TL'den çok daha değerlidir. Oran %5 olsaydı sonuç tersine dönerdi: iskonto oranı karşılaştırmanın kalbidir.
Beklemek değeri nasıl eritir?
| Bekleme süresi | 100.000 TL'nin bugünkü değeri |
|---|---|
| 1 yıl | 76.923,08 TL |
| 3 yıl | 45.516,61 TL |
| 5 yıl | 26.932,91 TL |
| 10 yıl | 7.253,82 TL |
Sık yapılan hatalar
- Oranı yıllık bırakıp süreyi ay ya da gün olarak girmek. Süre alanı yıl bekler; 18 ay için 1,5 yazın.
- Nominal oran ile reel oranı karıştırmak. Tutarları enflasyonlu girdiyseniz nominal, bugünkü alım gücüyle girdiyseniz reel oran kullanın.
- İskonto oranını rastgele seçmek. Oran, alternatif getiri ve risk beklentinizi yansıtmalıdır; farklı oranlarla denemek sonucu daha sağlıklı yorumlatır.
Sık sorulan sorular
İskonto oranı nedir?
Gelecekteki parayı bugüne indirgemek için kullanılan yıllık orandır. O parayla başka yerde kazanabileceğiniz getiri ve üstlendiğiniz riski temsil eder.
Faiz oranı ile iskonto oranı aynı mı?
Matematiksel olarak aynı formülü kullanırlar; yönleri farklıdır. Faiz ileriye, iskonto geriye doğru işler.
Kısa vadede bileşik etkisi fark yaratır mı?
Kısa vadede fark küçüktür. 50.000 TL'nin %20 ile 2 yılda 72.000 TL olması gibi orta vadede etkiyi görmeye başlarsınız; on yıl gibi sürelerde belirgin hale gelir.
Birden fazla ödeme varsa ne yapmalıyım?
Her ödemenin bugünkü değerini ayrı ayrı bulup toplamalısınız. Bu işlemi Net Bugünkü Değer Hesaplama sayfası tek adımda yapar.
Resmî kaynaklar
Güncel oran ve düzenlemeler için ilgili kurumun duyurularına bakın:
Bu araç bilgilendirme amaçlıdır; yatırım tavsiyesi değildir. Faiz, stopaj ve vergi oranları kurumdan kuruma ve zamana göre değişir; işlem yapmadan önce güncel oranları teyit edin.