KDV Tevkifatı Hesaplama nedir?
Bir işletmeye hizmet faturası kesiyorsunuz ve karşı taraf 'tevkifatlı kes' diyor. Faturadaki KDV'nin bir kısmını siz tahsil etmeyeceksiniz; alıcı kendi beyannamesinde ödeyecek. Peki kasanıza kaç lira girecek, karşı tarafın ödeyeceği pay ne kadar?
KDV hariç tutarı, KDV oranını ve tevkifat oranını (2/10'dan 10/10'a) seçin. Sonuç; hesaplanan KDV'yi, alıcının beyan edeceği payı, satıcının tahsil edeceği payı ve satıcıya ödenecek toplamı ayrı ayrı gösterir.
Tevkifatlı faturada tutarlar nasıl dağılır?
Fatura toplamı değişmez; yalnızca KDV'nin ödeneceği muhatap değişir. Alıcı tevkif ettiği payı satıcıya ödemez, kendisi beyan eder ve öder. Satıcı faturada bu kısmı yine gösterir, ancak tahsil etmez.
Örnek 1: 10.000 TL, %20 KDV, 5/10 tevkifat
- Hesaplanan KDV = 10.000 × 0,20 = 2.000 TL.
- Tevkif edilen KDV = 2.000 × 5/10 = 1.000 TL (alıcı beyan eder).
- Satıcının tahsil ettiği KDV = 2.000 − 1.000 = 1.000 TL.
- Satıcıya ödenecek = 10.000 + 1.000 = 11.000 TL. Fatura toplamı 12.000 TL'dir.
Örnek 2: 85.000 TL, %20 KDV, 9/10 tevkifat
Hesaplanan KDV 17.000 TL'dir. Bunun 15.300 TL'si alıcıya, yalnızca 1.700 TL'si satıcıya aittir. Satıcıya ödenecek tutar 86.700 TL, fatura toplamı 102.000 TL'dir. Tevkifat oranı yükseldikçe satıcının kasasından geçen KDV azalır; nakit akışı buna göre planlanmalıdır.
| Senaryo | Hesaplanan KDV | Alıcı beyan eder | Satıcı tahsil eder | Satıcıya ödenecek |
|---|---|---|---|---|
| 10.000 TL · %20 · 5/10 | 2.000 TL | 1.000 TL | 1.000 TL | 11.000 TL |
| 85.000 TL · %20 · 9/10 | 17.000 TL | 15.300 TL | 1.700 TL | 86.700 TL |
| 24.000 TL · %10 · 2/10 | 2.400 TL | 480 TL | 1.920 TL | 25.920 TL |
Tevkifat oranları ve nerede görülür?
Bu liste yön göstermek içindir. Hangi işlemde hangi oranın uygulanacağı KDV Genel Uygulama Tebliği'ndeki güncel listeye bağlıdır ve zamanla değişebilir.
- 2/10 – 3/10: Bazı yapım işleri ve yük taşıma
- 5/10: Temizlik, bakım, güvenlik, yemek hizmeti vb.
- 7/10 – 9/10: Bazı hurda ve atık, yapı denetim ve bilgisayar işleri
- 10/10: Tam tevkifat gereken işlemler
Sık yapılan hatalar
- Tevkifat tutarını da satıcıdan tahsil edilecekmiş gibi nakit akışına yazmak.
- Matrahı KDV dahil girmek; bu araç KDV hariç tutar bekler, dahil tutarı önce matraha çevirin.
- Fatura üzerinde tevkifat oranını ve kodunu belirtmeyi unutmak ya da yanlış oran seçmek.
- Tevkifatın her alıcıya uygulanabileceğini varsaymak; sorumlu alıcı olma koşulları ayrıca aranır.
Sık sorulan sorular
Tevkifat uygulanan KDV nasıl ödenir?
Alıcı, tevkif ettiği KDV'yi 2 No'lu KDV beyannamesiyle beyan eder ve öder. Aynı tutar, koşulları sağlıyorsa indirilecek KDV olarak da kullanılabilir.
Tevkifat zorunlu mu?
KDV Genel Uygulama Tebliği'nde sayılan işlemler ve tevkifat yapmakla sorumlu alıcılar için zorunludur; taraflar anlaşarak kaldıramaz.
Tevkifat satıcının vergi yükünü azaltır mı?
Hayır, fatura bedeli ve toplam KDV aynı kalır. Değişen yalnızca KDV'nin kim tarafından devlete ödendiği ve satıcının kaç lira tahsil ettiğidir.
Hangi tevkifat oranını seçeceğimi nereden bilirim?
İşlemin türüne göre tebliğdeki listede yazar. Emin değilseniz alıcının muhasebesiyle veya mali müşavirinizle faturayı kesmeden teyit edin.
Tam tevkifat (10/10) halinde satıcıya KDV ödenir mi?
Hayır. 10/10'da hesaplanan KDV'nin tamamı alıcı tarafından beyan edilir; satıcıya yalnızca matrah ödenir.
Resmî kaynaklar
Güncel oran ve düzenlemeler için ilgili kurumun duyurularına bakın:
Vergi oranları ve istisna tutarları her yıl değişebilir. Bu araç bilgilendirme amaçlıdır; beyanname ve ödeme işlemlerinde Gelir İdaresi Başkanlığı duyurularını esas alın ve gerekirse mali müşavirinize danışın.