Tahvil Hesaplama nedir?
Yıllık %30 kupon ödeyen 3 yıl vadeli bir tahvili düşünün. Piyasada benzer tahviller %35 getiri veriyorsa, sizin tahvilin kuponu cazip kalmaz ve fiyatı nominalin altına düşer. Tahvil fiyatını sürekli oynatan şey, kupon oranı ile piyasa getirisi arasındaki bu farktır.
Nominal değeri, kupon oranını, piyasa getirisini, vadeye kalan yılı ve kupon sıklığını girin; tahvilin teorik fiyatını, nominalin yüzdesini ve cari getiriyi hesaplayın.
Fiyat, nakit akışlarının bugünkü değeridir
y dönemlik piyasa getirisidir (yıllık oran ÷ kupon sıklığı). Araç, kupon ödemelerini tam kupon dönemi sonunda ve kalan sürenin kupon dönemine tam bölündüğünü varsayar; birikmiş faiz hesaba katılmaz.
Örnek 1: 100.000 TL, %30 kupon, %35 getiri, 3 yıl, 6 aylık kupon
Her kupon 15.000 TL, toplam 6 kupon ve 90.000 TL kupon geliri. Fiyat 91.142,72 TL, yani nominalin %91,143'ü; tahvil iskontolu. Cari getiri (yıllık kupon ÷ fiyat) %32,92.
Örnek 2: %25 kupon, %20 getiri, 2 yıl, yıllık kupon
Her yıl 25.000 TL kupon, toplam 50.000 TL. Fiyat 107.638,89 TL, nominalin %107,639'u; tahvil primli işlem görür. Cari getiri %23,23 olup kupon oranından düşüktür çünkü fiyat nominalin üstündedir.
Piyasa getirisi yükselince fiyat düşer
Piyasa getirisi kupon oranına eşit olduğunda fiyat nominale denk gelir. Getiri kuponun altına inince tahvil primli, üstüne çıkınca iskontolu olur.
| Piyasa getirisi | Fiyat | Nominalin yüzdesi |
|---|---|---|
| %25 | 110.134,60 TL | %110,135 |
| %30 | 100.000,00 TL | %100 |
| %35 | 91.142,72 TL | %91,143 |
| %40 | 83.372,45 TL | %83,372 |
Girdileri doğru doldurmak
Kupon sıklığı yılda kaç kez kupon ödendiğini gösterir; 1 yıllık, 2 altı aylık, 4 üç aylık anlamına gelir. Vadeye kalan süre ile sıklığın çarpımı tam sayı olmalıdır: 3 yıl ve 6 aylık kuponda 6 kupon dönemi vardır. Kupon tarihleri arasında bir noktada işlem görüyorsanız, aracın hesapladığı fiyat birikmiş faizsiz tahmini bir değerdir ve piyasadaki temiz ya da kirli fiyattan farklı olabilir.
Sık yapılan hatalar
- Kupon oranı ile getiriyi eşitlemek. Kupon, nominal üzerinden sabit ödenen orandır; getiri ise alış fiyatına göre elde ettiğiniz orandır.
- Dönemlik ve yıllık oranı karıştırmak. 6 aylık kuponda oranlar 2'ye bölünür.
- Fiyatı yüzdesiyle değil tutarıyla kıyaslamak. 91.142,72 TL ile %91,14 aynı bilgidir; karşılaştırırken nominal büyüklüğü sabitleyin.
- Vergi ve komisyonu unutmak. Kupon gelirinden kesinti yapılabilir; araç brüt fiyat verir.
Sık sorulan sorular
Tahvil ve bono arasındaki fark nedir?
Bono genellikle bir yıldan kısa vadeli ve kuponsuz (iskontolu), tahvil ise daha uzun vadeli ve çoğu zaman kuponludur.
YTM nedir?
Tahvili bugünkü fiyatla alıp vadeye kadar tutarsanız elde edeceğiniz yıllık getiridir. Fiyatı bilip getiriyi bulmak için Eurobond sayfasındaki yöntem kullanılabilir.
Faizler düşünce tahvil fiyatı neden yükselir?
Yeni çıkan tahviller daha düşük getiri sunacağından, eski ve yüksek kuponlu tahvilin nakit akışı daha değerli hale gelir. Fiyat bu yüzden artar.
Kupon sıklığı sonucu değiştirir mi?
Evet, küçük ölçüde. Kuponlar daha sık ödenince erken alınan para daha erken yeniden değerlendirilebilir; araç sıklığı sorarak bunu hesaba katar.
Resmî kaynaklar
Güncel oran ve düzenlemeler için ilgili kurumun duyurularına bakın:
Bu araç bilgilendirme amaçlıdır; yatırım tavsiyesi değildir. Faiz, stopaj ve vergi oranları kurumdan kuruma ve zamana göre değişir; işlem yapmadan önce güncel oranları teyit edin.