Vadeli Mevduat Faizi Hesaplama nedir?
Maaşınızdan artırdığınız 250.000 TL'yi 32 günlüğüne yıllık %45 faizli hesaba koyacaksınız. Banka ekranında “9.863 TL faiz” yazıyor ama vade sonunda hesaba daha az para geçiyor. Aradaki fark, faizden kesilen stopajdır.
Tutarı, yıllık brüt oranı, vade gününü ve stopaj oranını girin; net faizi, vade sonu bakiyeyi ve net yıllık getiriyi görün. Farklı bankaların tekliflerini aynı zeminde kıyaslamak için en işe yarar ölçü, aşağıda anlatılan net yıllık getiridir.
Brütten nete adım adım
Mevduat faizi basit faizle ve 365 gün üzerinden hesaplanır. Stopaj, faiz geliri üzerinden kesilen gelir vergisi ön ödemesidir; anaparaya dokunmaz.
Örnek 1: 250.000 TL, %45, 32 gün, stopaj %17,5
- Brüt faiz: 250.000 × 0,45 × 32 ÷ 365 = 9.863,01 TL.
- Stopaj: 9.863,01 × 0,175 = 1.726,03 TL.
- Net faiz: 8.136,99 TL; vade sonu bakiye 258.136,99 TL.
- Net yıllık basit getiri: %37,13.
Örnek 2: 500.000 TL, %38, 91 gün, stopaj %15
Brüt faiz 47.369,86 TL, stopaj 7.105,48 TL, net faiz 40.264,38 TL. Vade sonu bakiye 540.264,38 TL ve net yıllık basit getiri %32,30. Banka vitrininde görünen %38 ile cebinize giren oran arasında yaklaşık 5,7 puan fark oluştu.
Stopaj oranı sonucu ne kadar oynatır?
Stopaj oranı vadeye göre değişebilir; tabloda yalnızca etkiyi görmek için örnek değerler kullanıldı. Güncel oranı bankanızdan veya Gelir İdaresi duyurularından teyit edin.
| Stopaj | Net faiz | Net yıllık getiri |
|---|---|---|
| %0 | 9.863,01 TL | %45 |
| %10 | 8.876,71 TL | %40,5 |
| %15 | 8.383,56 TL | %38,25 |
| %17,5 | 8.136,99 TL | %37,13 |
Teklif karşılaştırırken sık yapılan hatalar
- Brüt oranları kıyaslamak. Farklı vadelerde farklı stopaj uygulanıyorsa daha yüksek brüt oran daha yüksek net getiri anlamına gelmeyebilir.
- Vadeyi ve vade sonrasını hesaba katmamak. 32 günlük ve 91 günlük teklifleri net yıllık getiri üzerinden kıyaslayın; vade bitince paranın yeniden hangi oranla çalışacağını da düşünün.
- Otomatik yenilemeyi unutmak. Vade bitince hesap yeni oranla yenileniyorsa ikinci dönemin getirisi baştaki rakamla aynı olmaz.
- Erken bozmanın bedelini hesaba katmamak. Vadeden önce çekilen paraya sözleşmeye göre faiz ödenmeyebilir.
- Sigorta limitini ihmal etmek. Mevduat sigortası kapsamının güncel limiti için TMSF duyurularına bakın.
- Katılım hesabında faiz beklemek. Katılım bankalarında genellikle faiz yerine kâr payı dağıtılır ve oran önceden kesin olmayabilir.
Sık sorulan sorular
Net yıllık getiri neden brüt orandan düşük?
Çünkü stopaj brüt faizden düşülür. %45 brüt oran ve %17,5 stopajla net yıllık basit getiri %37,13'tür. Farklı vadeler ve oranlar için en dürüst karşılaştırma ölçüsü budur.
Faiz günlük mü işler, vade sonunda mı ödenir?
Faiz gün esasıyla tahakkuk eder ve çoğu mevduatta vade sonunda tek seferde hesaba geçer. Bazı ürünlerde aylık faiz ödeme seçeneği olabilir; bu durumda hesaplama farklılaşır.
Vadeden önce çekersem ne olur?
Çoğu banka erken bozmada faizi ya hiç ödemez ya da sözleşmedeki daha düşük bir oranla öder. Kesin koşullar için hesap sözleşmenizi okuyun.
Faizi hesapladım ama banka farklı gösteriyor, neden?
Banka farklı gün sayımı (360/365), farklı stopaj oranı ya da ek kesinti uyguluyor olabilir. Vade gününün başlangıç ve bitiş tarihlerini de karşılaştırın.
Mevduat getirisi enflasyonu yeniyor mu nasıl anlarım?
Net yıllık getiriyi enflasyonla kıyaslamak gerekir. İki oranı Reel Getiri Hesaplama sayfasında yan yana girerek alım gücü kazancınızı ya da kaybınızı görebilirsiniz.
Resmî kaynaklar
Güncel oran ve düzenlemeler için ilgili kurumun duyurularına bakın:
Bu araç bilgilendirme amaçlıdır; yatırım tavsiyesi değildir. Faiz, stopaj ve vergi oranları kurumdan kuruma ve zamana göre değişir; işlem yapmadan önce güncel oranları teyit edin.