Ay Evresi Hesaplama nedir?
Gece fotoğrafı çekmeyi planlıyorsunuz ve dolunayın ne zaman olduğunu bilmek istiyorsunuz; ya da bir tarihte Ay'ın hangi evrede olduğunu merak ediyorsunuz. Tarihi seçince evre, aydınlanma yüzdesi, ay yaşı ve sonraki yeni ay ile dolunay için yaklaşık tarihler görünür.
Ay evreleri ve ay yaşı
Her evre birkaç gün boyunca aynı adla görünür; sınırlar ay yaşına göre kesin biçimde ayrılır.
| Ay yaşı (gün) | Evre |
|---|---|
| 0 – 1,85 | Yeni ay |
| 1,85 – 5,54 | Büyüyen hilal |
| 5,54 – 9,23 | İlk dördün |
| 9,23 – 12,92 | Büyüyen şişkin ay |
| 12,92 – 16,61 | Dolunay |
| 16,61 – 20,3 | Küçülen şişkin ay |
| 20,3 – 23,99 | Son dördün |
| 23,99 – 27,68 | Küçülen hilal |
| 27,68 – 29,53 | Yeni ay |
Hesap yöntemi
Ay yaşı, 6 Ocak 2000 yeni ayından beri geçen sürenin ortalama sinodik ay uzunluğuna (29,530588853 gün) bölümünden kalandır. Aydınlanma yüzdesi (1 − cos(2π · yaş ÷ 29,53)) ÷ 2 ile bulunur. Ortalama bir periyot kullanıldığı için gerçek evre zamanı ±12 saat sapabilir.
Örnek 1: Kasım 2026
2 Kasım 2026'da ay yaşı 22,1 gündür: Son dördün, aydınlanma %50. Aracın sonraki yeni ay tahmini 9 Kasım 2026 Pazartesi, sonraki dolunay tahmini 24 Kasım 2026 Salı'dır. 10 Kasım'da ay yaşı 0,6 gün olduğu için yeni ay görünür (%0); 16 Kasım'da İlk dördün (6,6 gün, %42), 24 Kasım'da Dolunay (14,6 gün, %100).
Örnek 2: Aralık 2026 başı
4 Aralık 2026'da ay yaşı 24,6 gündür: Küçülen hilal, aydınlanma %25. Aracın tahminiyle sonraki yeni ay 9 Aralık 2026 Çarşamba, sonraki dolunay 24 Aralık 2026 Perşembe'dir.
Sık karşılaşılan karışıklıklar
- Evre adını tek güne bağlamak. Dolunay evresi yaklaşık 3,7 gün sürer; yalnızca dolunay saatinde değil, çevresindeki günlerde de aynı ad görünür.
- Hilal gözlemini ay evresiyle eşitlemek. Dini ay başlangıçları görünür hilale ya da resmî hesaba bağlıdır.
- Aydınlanma yüzdesini görünür parlaklık sanmak. Yüzde, güneşin aydınlattığı yüzeyin oranıdır; bulut ve gökyüzü koşulları görünüşü değiştirir.
- Sonuçları gelgit ya da astroloji için kesin saymak. Araç, ortalama dönem hesabı yapar.
Sık sorulan sorular
Dolunay ne sıklıkta olur?
Yaklaşık her 29,5 günde bir.
Ay evresi hilal gözlemiyle aynı mıdır?
Hayır. Dini ay başlangıçları hilalin görülmesine ya da resmî takvim hesabına bağlıdır; araç astronomik bir yaklaşım verir.
Ay yaşı sıfırsa ne anlama gelir?
Yeni ay dönemidir; Ay yaklaşık Güneş ile aynı yönde olduğu için görünmez.
Sonuçlar ne kadar kesin?
Ortalama dönem kullanıldığından gerçek evre zamanı ±12 saat sapabilir; kesin zamanlar için astronomi takvimlerine bakın.